Gaziantep’te esnafın sahre günlerinde çarşıyı açık tutma hakkını ihale ile belirlediği Çarşı Satma geleneğinin detayları.
Gaziantep’in köklü esnaf kültüründe, meslek dayanışmasını sosyal yaşama taşıyan en dikkat çekici uygulamalardan biri Esnaf Sahresi geleneğidir. Mayıs ve ağustos ayları arasında gerçekleştirilen bu etkinliklerde tüm esnaflar dükkânlarını kapatarak Kavaklık, Alleben ve İncilipınar gibi mesire alanlarında bir araya gelirdi.
Esnaf Sahresi’nin en sıra dışı parçası ise Çarşı Satma uygulamasıydı. Sahre günlerinde halkın temel ihtiyaçlarının aksamaması için çarşıda yalnızca bir dükkânın açık kalmasına izin verilirdi. Bu dükkânı açma hakkı, esnaflar arasında yapılan bir ihale usulüyle belirlenirdi.
Açık kalma hakkını kazanan esnafın ödediği tutar, kişisel bir kazanç olarak değil, tüm esnafın katıldığı sahre organizasyonunun masraflarını karşılamak amacıyla kullanılırdı. Bu sistem, hem toplumsal ihtiyaçların karşılanmasını sağlar hem de mesleki dayanışmayı finanse ederdi.
Tarihi kaynaklar, bu uygulamanın Ahilik teşkilatlarının sosyal faaliyetleriyle benzerlik gösterdiğini ortaya koyuyor. Özellikle Şed Kuşatma törenlerinin ardından verilen ziyafetler ve meslek gruplarının belirli çarşılarda toplanması, Gaziantep’teki ticari yapılanmanın Ahilik kültürüyle olan bağına işaret ediyor. Bugün artık uygulanmayan bu gelenekler, Gaziantep’in eski çarşı hayatında ticaretin sadece bir kazanç kapısı değil, aynı zamanda güçlü bir sosyal bağ olduğunu kanıtlıyor.
Yorum Yap