Dünyanın gözü kulağı bir kez daha Orta Doğu’ya çevrildi. Hürmüz Boğazı’nda patlak veren sıcak çatışmalarda 10 sivil denizcinin hayatını kaybettiği açıklandı. ABD ile İran’ı bir kez daha karşı karşıya getiren olaylar silsilesinin ardından, ABD Başkanı Donald Trump tüm dünyayı şaşırtan o kararı duyurdu. Peki, küresel ticareti derinden etkileyecek bu krizde o gece neler yaşandı ve bölgede son durum ne? İşte saniye saniye kan donduran o gelişmeler ve krizin perde arkası…
Hürmüz Boğazı, savaş çanlarının yeniden en yüksek perdeden çaldığı adres oldu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısı, bölgedeki askeri hareketliliğin boyutlarını gözler önüne serdi. Rubio, Amerikan ordusuna ait bir devriye gemisine füze fırlatılmasının ardından İran’a ait 7 sürat teknesinin imha edildiğini duyurdu. İran kaynakları ise vurulan teknelerde sivillerin bulunduğunu belirterek 10 sivil denizcinin yaşamını yitirdiğini açıkladı.
“Epik Öfke Operasyonu hedefine ulaşmış ve sonuçlanmıştır” diyerek askeri taarruzun bittiğini iddia eden Rubio, mevcut durumun tamamen savunma amaçlı olduğunu savundu. “Bize ateş edilmedikçe ateş etmeyeceğiz, ancak ticari gemilere saldırırlarsa sert karşılık veririz” sözleriyle rest çeken ABD’li bakan, İran liderlerini “akıl sağlığını yitirmekle” suçlayarak diplomatik iplerin ne kadar gergin olduğunu bir kez daha kanıtladı.
Sadece askeri unsurlar değil, dünya ticaretinin can damarı olan kargo gemileri de ateş hattında. İngiltere’den gelen, “Hürmüz Boğazı’nda bir kargo gemisi kaynağı bilinmeyen bir mühimmatla vuruldu” açıklaması, bölgedeki güvenlik zafiyetini küresel bir boyuta taşıdı.
Olayların yankısı sürerken bir kötü haber de Güney Kore cephesinden geldi. Panama bayraklı, 24 mürettebatlı dev bir kargo gemisinin makine dairesinde patlama meydana geldi ve gemide yangın çıktı. Yangının çıkış nedeni soruşturulmaya devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump bu kritik olayın arkasında doğrudan İran’ın saldırılarının olduğunu iddia etti. Tüm bu peş peşe gelen saldırı haberleri, bölgede seyreden diğer sivil gemiler için de büyük bir panik dalgası yarattı.
Krizin en şaşırtıcı gelişmesi ise Washington’dan geldi. Ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişini sağlamak amacıyla büyük bir gövde gösterisiyle başlatılan “Özgürlük Projesi”, bizzat Başkan Trump’ın talimatıyla aniden askıya alındı. Üstelik bu devasa girişim sadece saatler sürdü ve bir günü bile tamamlayamadı.
Truth Social platformu üzerinden açıklama yapan Trump, Pakistan ve diğer müttefik ülkelerin talepleri üzerine operasyonu kısa süreliğine durdurduklarını belirtti. İran ile “nihai bir anlaşmaya varma konusunda çok büyük ilerleme kaydedildiğini” savunan Trump’ın bu sürpriz geri adımı, küresel sahnede “ABD geri adım mı atıyor?” tartışmalarını alevlendirdi.
ABD’nin “Özgürlük Projesi”ni rafa kaldırmasının hemen ardından Tahran yönetimi boş durmadı. Devlet televizyonu üzerinden dünyaya ilan edilen yeni sisteme göre, İran Hürmüz Boğazı’ndaki fiili kontrolünü resmileştiren bir adım attı. Artık boğazdan geçmek isteyen tüm gemilerin “Basra Körfezi Boğaz İdaresi”nden özel e-posta yoluyla resmi geçiş izni alması ve belirlenen kurallara uyduğunu kanıtlaması gerekiyor.
Nisan ayından bu yana süregelen deniz ablukası ve Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen hassas ateşkes süreci hala pamuk ipliğine bağlı. Gerçekleşen sivil kayıplar ve ticari gemilerin peş peşe hedef alınması, bölgedeki kıvılcımın her an küresel bir yangına dönüşebileceğinin en net habercisi.
Kaynak : Haber Merkezi
Yorum Yap