Küresel piyasaların haftalardır korkuyla takip ettiği Orta Doğu krizinde, beklenen rahatlama sinyali en yetkili ağızdan geldi. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile yürütülen müzakerelerde savaşı bitirecek “büyük bir ilerleme” kaydedildiğini duyurması, adeta alev alev yanan petrol fiyatlarına soğuk su etkisi yaptı. Bu kritik açıklamanın ardından piyasalarda sert dalgalanmalar yaşanırken, gözler bölgedeki deniz ablukasının ve krizin arka planındaki çarpıcı detaylara çevrildi.
İran krizinin sıcak çatışmaya dönüştüğü şubat sonundan bu yana yüzde 50’ye yakın değer kazanan küresel petrol fiyatlarında rüzgar nihayet tersine döndü. Trump’ın iyimser mesajı sonrası petrol, üst üste ikinci gününde de büyük kayıp yaşadı. Salı günü yüzde 4 değer kaybederek hızla inişe geçen Brent petrol 108 dolar bandına kadar çekilirken; ABD ham petrolü (WTI) ise 100 dolar sınırında işlem görmeye başladı. Küresel yatırımcı, şimdi bu düşüş trendinin kalıcı olup olmayacağını sorguluyor.
Başkan Trump, kurucusu olduğu Truth Social platformu üzerinden paylaştığı detaylarda oldukça stratejik bir hamleye işaret etti. Açıklamaya göre; ABD, gemilerin krizin merkez üssü konumundaki Hürmüz Boğazı’ndan geçişini sağlamaya yönelik çabalarını şimdilik askıya alacak. Ancak piyasanın dikkatinden kaçmayan kritik bir nüans var: Bölgedeki deniz ablukası tamamen kalkmış değil, uygulanmaya devam edecek. Bu ince çizgi, Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin tam anlamıyla masadan kalkmadığının en net kanıtı.
Beyaz Saray cephesinden sızan haberler sadece Trump’ın açıklamasıyla sınırlı kalmadı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yaptığı son dakika açıklamasıyla tam 66 gün süren ve ABD-İsrail ortaklığıyla gerçekleştirilen bombardıman operasyonu “Operation Epic Fury”nin (Destansı Öfke) sona erdiğini resmen duyurdu. Rubio operasyonun tüm hedeflerine ulaştığının altını çizerken; hem İran’ın deniz taşımacılığını engellemesi hem de ABD’nin İran limanlarını kapatmasıyla oluşan “çift taraflı ablukanın” yüz milyonlarca varil Körfez petrolünü dünyadan kopardığı bir kez daha hafızalara kazındı.
Ortada bir ateşkes olsa da krizin insani ve ticari faturası denizin ortasında beklemeye devam ediyor. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth yaklaşık bir aydır süren ateşkesin başarıyla korunduğunu ve aktif bir savaşa dönüş ihtimalinin düşük olduğunu belirtse de, Genelkurmay Başkanı Dan Caine’in paylaştığı tablo durumun ciddiyetini gözler önüne serdi.
Caine’in açıklamalarına göre, Hürmüz çevresindeki devasa kapanma nedeniyle şu an Basra Körfezi’nde 1.550’den fazla ticari gemi ve yaklaşık 22 bin denizci mahsur kalmış durumda. Üstelik Caine, Tahran’ın Birleşik Arap Emirlikleri ve Basra Körfezi’ndeki gemilere yönelik gerçekleştirdiği saldırıların, mevcut şartlar altında teknik olarak ‘ateşkes ihlali’ sayılmadığı gibi oldukça tartışılacak bir detayı da kamuoyuyla paylaştı.
Bir yandan ateşkes ekseninde gidip gelen jeopolitik satranç oynanırken, diğer yandan ABD’den gelen sektör verileri krizin boyutunu perçinledi. Son verilere göre ABD ham petrol stokları geçtiğimiz hafta tam 8,1 milyon varil azaldı. Eğer bu çarpıcı rakam resmi otoritelerce de doğrulanırsa, krizin patlak verdiği şubat ayının ortasından bu yana kayıtlara geçen en sert stok düşüşü olarak tarihe geçecek.
Kaynak : Haber Merkezi
Yorum Yap