İstanbul trafiğinde yıllardır süregelen ve milyonlarca vatandaşın kabusu haline gelen “tıkanıklık” sorununa karşı, bilim dünyasından ezber bozan bir hamle geldi. Şehrin ulaşım damarlarındaki düğümü çözmek için hazırlanan TRALICO projesi, geleneksel yöntemleri bir kenara iterek “yapay zeka” destekli bir kalkan oluşturuyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) iştiraki İSBAK, Japon ve Macar ortaklarıyla birlikte yürüttüğü bu dev projeyle, trafiği henüz oluşmadan durdurmayı hedefliyor. Peki, milyonların merakla beklediği bu sistem nasıl çalışıyor ve trafik ne zaman rahatlayacak?
İstanbul’un kronikleşen trafik sorunu için geri sayım başladı. Macaristan, Türkiye ve Japonya ortaklığında geliştirilen Tıkanıklık Tahmini ve Trafik Işığı Kontrolü (TRALICO) projesi, ulaşımda “öngörülü” bir dönemi başlatıyor. Sistemin temel felsefesi oldukça çarpıcı: Trafik sıkışıklığı oluştuktan sonra onu yönetmek yerine, daha oluşmadan engellemek.
Projenin Macaristan koordinatörü Vilmos Simon’un açıklamalarına göre, geliştirilen derin öğrenme modelleri trafiğin nasıl evrileceğini saniyeler öncesinden tahmin edebiliyor. Yol sensörleri, radarlar, Bluetooth sinyalleri ve hatta hava durumu verileri yapay zeka tarafından süzülerek trafik ışıklarına komut gönderiliyor. Uzmanlar, bazen sadece birkaç saniyelik bir yeşil ışık süresi değişiminin, kilometrelerce uzayacak bir kuyruğu engelleyebileceğini belirtiyor.
Simülasyon testlerinde başarı sağlayan sistemin, gerçek hayatla buluşacağı nokta da netleşti. Projenin son aşamasında, İstanbul’un en hareketli noktalarından biri olan Yedikule semtindeki 5 kritik kavşakta canlı pilot uygulama başlatılacak. Eğer sistem beklenen %5-10’luk iyileşmeyi sağlarsa, bu durum İstanbul genelinde milyonlarca saatlik zaman tasarrufu ve devasa bir yakıt kazancı anlamına gelecek.
TRALICO, “Congestion Prediction and Traffic Light Control” (Tıkanıklık Tahmini ve Trafik Işığı Kontrolü) ifadesinin kısaltmasıdır. Bu sistem, TÜBİTAK ve uluslararası paydaşların desteğiyle yürütülen bir Ar-Ge projesidir. Sistemin çalışma prensibi, şehirden toplanan “büyük veriyi” (Big Data) analiz ederek trafik akışını saniyeler içinde optimize etmektir. Klasik sabit süreli ışıklar yerine, trafiğin yoğunluğuna göre süresini kendi belirleyen “akıllı” ışıklar devrededir.
2026 yılı itibarıyla İstanbul’da ulaşımı rahatlatmak için sadece TRALICO değil, raylı sistemlerin uzatılması ve deniz ulaşımının entegrasyonu da gündemde. Ancak TRALICO’nun farkı, mevcut altyapıyı yıkmadan, sadece yazılım ve yapay zeka ile verimliliği artırmasıdır. Uzmanlar, akıllı kavşak yönetiminin yakıt tüketimini ve karbon emisyonunu ciddi oranda düşüreceğini öngörüyor.
Vatandaşlar en çok “Bu sistem bana ne kazandıracak?” sorusunu soruyor. Yapılan araştırmalar, yapay zeka yönetimindeki kavşakların şunları sağladığını gösteriyor:
Kaynak : Haber Merkezi
Yorum Yap