Küresel piyasaların ve tüm dünyanın nefesini tutarak izlediği Ortadoğu’daki sıcak çatışmada, dengeleri temelden sarsacak yepyeni bir kırılma yaşandı. ABD tarafından gelen son açıklamalar bölgede yeniden diplomasiye dönüş umutlarını yeşertirken; Tahran yönetimi, tüm ateşkes ve müzakere iddialarına kapıyı sert bir şekilde kapattı. Peki, Washington’un el altından yürüttüğü ateşkes girişimlerine İran neden “mevcut şartlarda imkansız” yanıtını verdi? ABD’nin hazırladığı 15 maddelik gizli barış planında hangi kritik detaylar yer alıyor? İşte bölgedeki yangının seyrini değiştirecek o çarpıcı kararın tüm perde arkası…
Fars haber ajansının aktardığı son bilgilere göre, İran yönetimi Washington’dan gelen uzlaşı sinyallerini net bir dille reddetti. ABD ve İsrail’in saldırılarıyla tırmanan ve küresel ekonomide büyük sarsıntılara yol açan savaşta, Tahran’ın duruşu giderek sertleşiyor. İran cephesi, mevcut koşullar altında herhangi bir müzakerenin veya ateşkesin uygulanabilir olmadığını tüm dünyaya duyurdu.
Diplomatik kapıların kapanmasının ardındaki en büyük neden ise ‘güven sorunu’. Tahran yönetimi, geçmişte varılan anlaşmaları ihlal eden taraflarla yeniden masaya oturmanın ve böylesi bir sürece girmenin kesinlikle “mantıklı olmadığını” vurguladı.
Olayın bir diğer çarpıcı boyutu ise İran’ın masadaki stratejik hedeflerinden geri adım atmaya niyeti olmaması. Verilen mesajlara göre İran, karşı cepheyle yürütülen bu amansız mücadelede temel önceliğini “stratejik hedeflere ulaşmak” olarak belirledi. Günü kurtaracak geçici bir ateşkese sıcak bakmayan Tahran yönetimi, ancak söz konusu stratejik hedeflerin tam anlamıyla gerçekleşmesi durumunda ‘savaşın tamamen sona ermesinin’ mümkün olabileceğinin altını çizdi.
Tam da bu restleşmenin yaşandığı anlarda, perde arkasında yürütülen gizli diplomasinin detayları da gün yüzüne çıkmaya başladı. Konuya yakın kaynakların Bloomberg’e sızdırdığı bilgilere göre, ABD yönetimi çatışmaları bitirmek amacıyla oldukça kapsamlı, 15 maddelik bir plan hazırladı. Krizi çözmesi umut edilen bu kritik taslak planın, Pakistan aracılığıyla el altından İran tarafına iletildiği öğrenildi.
Pakistan üzerinden giden 15 maddelik bu esrarengiz planın tüm ayrıntıları sırrını korusa da, ABD Başkanı Donald Trump’ın masaya koyduğu kırmızı çizgiler net: Yapılacak herhangi bir anlaşmanın, İran’ın nükleer silah elde etmesini veya sivil amaçlarla bile olsa radyoaktif madde zenginleştirmesini kesinlikle yasaklaması şart koşuluyor.
Sürecin en kafa karıştırıcı yanlarından biri de geçtiğimiz günlerde yaşandı. Hatırlanacağı üzere Trump, “verimli görüşmeler yapıldığını” iddia ederek İran’ın enerji altyapılarına yönelik planlanan saldırıları beş günlüğüne ertelediğini duyurmuştu. Ancak İran, “karşı tarafla herhangi bir müzakere yürütüldüğü” iddialarını anında yalanlayarak bu hamleyi de boşa düşürmüştü.
Öte yandan, ABD’nin bu barışçıl adımlarına İsrail cephesinin nasıl bir tepki vereceği dev bir soru işareti. İsrail merkezli Channel 12 televizyonu, ABD’nin bölgede bir aylık bir ateşkes talep ettiğini duyurdu. Ancak, savaşı tırmandıran taraf olan İsrail’in bu bir aylık bekleme süresine ve 15 maddelik uzlaşı planına ne kadar sıcak bakacağı belirsizliğini koruyor.
Küresel ekonomiyi tehdit eden savaşta gözler şimdi, kılıçların yeniden çekildiği Ortadoğu’da atılacak bir sonraki stratejik adımda…
Kaynak : Haber Merkezi
Yorum Yap